มันสำปะหลัง

ชื่อวิทยาศาสตร์ คือ Manihot esculenta Crantz

ชื่อสามัญ เรียกหลายชื่อตามภาษาต่างๆ ที่ได้ยินกันมากได้แก่ assava, Yuca, Mandioa, Manioc, Tapioca

มันสำปะหลัง-เอสแมททริกซ์

การเตรียมท่อนพันธุ์

มันสำปะหลังเป็นพืชที่ขยายพันธุ์ด้วยลำต้น โดยอายุของท่อนพันธุ์ที่เหมาะสมจะอยู่ในช่วง 8-12 เดือน ซึ่งเมื่อนำไปปลูกจะมีเปอร์เซนต์อยู่รอดถึง 90-64 เปอร์เซนต์ ขนาดความยาวของท่อนพันธุ์ ประมาณ 20-25 เซนติเมตร มีจำนวนตาประมาณ 10 ตาขึ้นไปต่อ 1 ท่อนพันธุ์ และต้นพันธุ์มันสำปะหลังที่ตัดมานั้น หากยังไม่นำไปปลูกเลยก็ควรตั้งกองไว้ในที่ร่มมีแดดผ่านได้เล็กน้อย และไม่ควรเก็บไว้นานเกิน 7-15 วัน เพราะคุณภาพของท่อนพันธุ์จะเสื่อมและอัตราการงอกจะลดลงได้

การปลูกและการดูแลรักษามันสำปะหลัง

มันสำปะหลังเป็นพืชที่ปลูกได้ตลอดปี โดยมากกว่าร้อยละ 65 ของพื้นที่ปลูกทั้งหมด เกษตรกรจะทำการปลูกมันสำปะหลังในช่วงต้นฤดูฝน คือประมาณเดือนมีนาคม ถึง พฤษภาคม อีกร้อยละ 20 ปลูกในช่วง ฤดูแล้ง ตั้งแต่เดือนพฤศจิกายน ถึง กุมภาพันธ์ ส่วนที่เหลือร้อยละ 13 จะปลูกในช่วงเดือน มิถุนายน ถึง ตุลาคม สำหรับการปลูกในช่วงฤดูฝนนี้ ผลผลิตหัวสดที่ได้จะสูงกว่าการปลูกในช่วงอื่นๆ แต่ในดินที่มีลักษณะเนื้อดินค่อนข้างหยาบ การปลูกในช่วงฤดูแล้งจะให้ผลผลิตสูงที่สุด ดังนั้นในการตัดสินใจเลือกช่วงการปลูกมันสำปะหลังที่เหมาะสม จึงต้องพิจารณาทั้งปริมาณน้ำฝน และลักษณะดิน

การเตรียมดิน

มันสำปะหลังสามารถปลูกได้ในดินทั่วไป ตั้งแต่ดินเหนียวถึงดินทราย แต่จะให้ผลผลิตสูงในดินเนื้อหยาบ และดินร่วนซุย ที่มีการระบายน้ำได้ดี ควรหลีกเลี่ยงการปลูกมันสำปะหลังในดินที่ซื้นแฉะ เพราะหัวมันจะเน่าเสียได้ง่าย และมีปริมาณกรดไฮโดรไซยานิก สูง การเตรียมดินควรไถ 2 ครั้ง ด้วยผาน 3 และผานไถลึกประมาณ 8-12 นิ้ว โดยไถกลบมันสำปะหลังที่เหลือจากการเก็บเกี่ยวในฤดูเพาะปลูกที่ผ่านมา สำหรับพื้นที่ปลูกที่ลาดเอียง การไถควรขวางทิศทางของความลาดเอียง เพื่อลดการสูญเสียหน้าดิน และพื้นที่ปลูกที่มีน้ำท่วมขัง ก็ควรทำร่องระบายน้ำและยกร่องปลูก

วิธีการปลูก

 วิธีการปลูกมันสำปะหลังของเกษตรกรมี 2 วิธี คือ 1. ปลูกแบบนอน 2. ปลูกแบบปัก โดยการปลูกแบบปักจะให้ผลดีกว่าการปลูกแบบนอน เนื่องจากมันสำปะหลังจะงอกได้เร็วกว่า สะดวกต่อการปลูกซ่อมและกำจัดวัชพืช การปลูกแบบการปักสามารถปลูกได้ทั้งปักตรงและปักเอียง โดยปักลึกลงไปในดินประมาณ 10-15 เซนติเมตร

การเก็บเกี่ยว

มันสำปะหลังเป็นพืชที่ไม่จำกัดอายุการเก็บเกี่ยว แต่ควรเก็บเกี่ยวเมื่ออายุครบ 8 เดือนขึ้นไป อายุเก็บเกี่ยวที่เหมาะสมคือ 12 เดือน หลังจากเก็บเกี่ยวแล้ว ควรรีบนำมันสำปะหลังส่งโรงงานโดยเร็ว ไม่ควรทิ้งเกิน 4 วัน เพราะหัวมันจะเน่าเสีย

อัตราการใช้ เอส-แมททริกซ์ กับมันสำปะหลัง

1 ฝา = 15 ซี.ซี. (จำนวนครั้งที่ใช้ขึ้นอยู่กับช่วงอายุของพืช)

การใช้เอส-แมททริกซ์กับมันสำปะหลัง

กรณีแช่เมล็ดพันธุ์หรือฉีดพ่นท่อนพันธุ์

เอส-แมททริกซ์ สูตร 1 ใช้ 15 ซี.ซี. ต่อน้ำ 20 ลิตร (แช่เมล็ดพัน/แช่ท่อนพันธุ์/ฉีดพ่นท่อนพันธุ์)

ครั้งที่ 1 และ 2 (ทุกๆ 7 วัน)

เอส-แมททริกซ์ สูตร 1 ใช้ 15 ซี.ซี. ต่อน้ำ 20 ลิตร

ครั้งที่ 3 เป็นต้นไปใช้

เอส-แมททริกซ์ สูตร 1 + สูตร 2 + สูตร 3 + สูตร 4 + สูตร 5

สูตร 1 ใช้ 15 ซี.ซี. + สูตร 2 ใช้ 15 ซี.ซี. + สูตร 3 ใช้ 15 ซี.ซี. + สูตร 4 ใช้ 15 ซี.ซี. + สูตร 5 ใช้ 1 ซี.ซี. (ต่อน้ำ 20 ลิตร)

ข้อแนะนำ

– กรณีใช้ อส-แมททริกซ์ พร้อมกันหลายสูตร สามารถใช้ในปริมาณสูตรละ 7.5 ซี.ซี.ได้ (ยกเว้น เอส-แมททริกซ์ สูตร 5 ใช้ในอัตรา 1 ซี.ซี. ต่อน้ำ 20 ลิตร)

– ห้ามใช้ เอส-แมททริกซ์ สูตร 2 และ เอส-แมททริกซ์ สูตร 5 กับพืชต้นอ่อน หรือเพิ่งงอก

– กรณีพืชที่โตแล้ว เริ่มต้นการใช้ตามโปรแกรมด้านบน